Rodzinny wyjazd na groby przed 1 listopada to logistyka, która co roku wygląda podobnie: trzy cmentarze, dwa pokolenia w samochodzie, dzieci, którym po godzinie kończy się cierpliwość, i coś, o czym zawsze ktoś zapomniał. Zwykle są to zapałki. Poniżej lista rzeczy do kupienia i spakowania, ułożona tak, żeby dało się ją odhaczyć tydzień wcześniej, a nie w sobotę rano przy zamkniętych sklepach. W tym roku święto wypada w niedzielę, więc zakupy trzeba skończyć najpóźniej w sobotę.
Do kupienia tydzień wcześniej
- Znicze i wkłady — po dwa na grób, jeden na sam dzień, drugi zapasowy. W gazetkach są teraz w cenach od 3,99 zł (POLOmarket) i od 9,99 zł (Aldi), a wkład LED za 9,99 zł przyda się na grób, do którego nikt nie wróci przed grudniem.
- Chryzantemy — doniczkowe kupuj najwcześniej w ostatnim tygodniu października, wcześniej przekwitną. Po jednej na grób, większa na grób główny.
- Zapałki sztormowe albo zapalniczka z długą szyjką — to jest ta rzecz, o której zapomina się co roku. Zwykła zapalniczka na wietrze nie działa, a pożyczanie ognia od sąsiadów z alejki obok to stały punkt każdego 1 listopada.
- Rękawice, szczotka, ściereczki, worki na śmieci — do porządków. Na cmentarzu kosze bywają przepełnione, więc własny worek na stare znicze i zeschłe liście ratuje sytuację.
- Butelka wody — nie do picia, do umycia nagrobka i podlania chryzantemy. Kran na cmentarzu jest zwykle na drugim końcu i z kolejką.
Do spakowania w dniu wyjazdu
Dorośli zwykle ogarniają siebie, gorzej z dziećmi. Przy kilku godzinach na dworze w listopadzie liczy się kilka rzeczy: ciepłe buty z grubą podeszwą, bo cmentarne alejki są mokre i zimne, czapka i rękawiczki dla każdego, nawet jeśli rano wydaje się ciepło, i coś do jedzenia. Kanapki, jabłka, termos z herbatą dla starszych i z kakao dla młodszych. Cmentarne stoiska z gorącymi napojami są drogie i zwykle stoi się do nich dłużej niż do bramy.
Dla najmłodszych warto mieć plan na nudę: jedno konkretne zadanie na każdym grobie. Zapalenie znicza pod okiem dorosłego, ułożenie kasztanów, wytarcie tabliczki. Dziecko, które ma co robić, nie ciągnie za rękaw po pięciu minutach. Chusteczki nawilżane i ubranie na zmianę w bagażniku to standard, który nie wymaga tłumaczenia nikomu, kto ma dziecko w wieku przedszkolnym.
Samochód i dojazd
Bak zatankowany w piątek, nie w sobotę rano. Kartka z adresami cmentarzy i numerami kwater, jeśli grób jest rzadko odwiedzany, bo pamięć zawodzi zwłaszcza na dużych nekropoliach. Przy większych cmentarzach w dniach 31 października i 1 listopada wprowadzane są zmiany organizacji ruchu i dodatkowe kursy komunikacji miejskiej; miasta ogłaszają je na kilka dni przed świętem, więc warto sprawdzić komunikat i, gdy to możliwe, zostawić samochód dalej albo pojechać autobusem. Parkingi pod bramą zapełniają się w godzinę po otwarciu.
Po powrocie
Zapasowe wkłady i zapałki nie idą do piwnicy tylko do jednego pudełka z napisem, które stoi w widocznym miejscu do Zaduszek. Wiele rodzin wraca na cmentarz 2 listopada, a niektóre jeszcze raz w kolejny weekend, i wtedy pudełko z gotowym zestawem oszczędza kolejną wizytę w sklepie. Do tego samego pudełka warto od razu dorzucić listę tegorocznych zakupów z cenami. Za rok wystarczy ją wyjąć, a nie układać od nowa.
